2 Yaş Sendromu Hakkında Her Şey

Çocuk gelişiminde belirli dönemlerde bazı spesifik sorunların baş gösterdiği bilinmektedir. Gelişim aşamalarını hızlı bir şekilde gerçekleştirilen çocuklarda zihinsel becerilerin kazanılmasıyla birlikte bazı önemli dönemler bulunmaktadır. Çocuklarda 2 yaş sendromu olarak bilinen durumun neden gerçekleştiği ve bu alanda anne ve babalara düşen görevlerin neler olduğunu iyi kavramak gerekmektedir. Ancak bu şekilde çocukların bu kritik dönemlerini sağlıklı ve ideal bir şekilde atlatmalarına yardımcı olunabilmektedir. Bu yazımızda çocuklarda görülen 2 yaş sendromu hakkında anne ve babaların bilmeleri gereken bütün detaylı bilgileri bulabilirsiniz.

Çocuklarda 2 Yaş Sendromu Nedir?

Pedagog ve psikolojik danışmanlar tarafından da anne ve babalara sık sık hatırlatılan 2 yaş sendromu, üzerinde durulması gereken bir konudur. Hem anneye hem de babaya bu dönemde çocuklarının gelişimini sağlıklı bir hale getirmek için bazı görevler düşmektedir. Genel anlamda tanımlama yapılacak olursa; çocuklarda görülen 2 yaş sendromu, ortalama 1 buçuk ile 3 buçuk yaş arasında görülen bir döneme tekabül etmektedir. Bu dönemde çocukların bebeklik çağlarını tamamladıkları ve kendilerini birey olarak görmeye başladıkları bir dönem gerçekleşmektedir.

Çocuklar, bebeklik dönemlerini bilişsel anlamda tamamlayarak kendi bireysel bakış açılarını kazanmaya 2 yaş sendromu ile başlamaktadır. Ayrıca çocuklar anne ve babalarının da birey olduklarını bu dönemde algılayabilmektedir. Buna bağlı olarak çocuklarda pek çok şeyin kendi tercih ettikleri şekilde olmasını isteme eğilimi baş göstermektedir. Dolayısıyla çocuklarda 2 yaş sendromunun çıkış noktalarından birisi de bu istektir. Çocuklar bu isteklerini gerçekleştirirken, doğru veya yanlış ya da mantıklı ve mantıksız ayrımı yapmadan, detaylı düşünmeden hareket etmektedir. Büyüklerin söylediklerinin aksine davranmayı tercih ederek 2 yaş sendromu döneminde çocuklar kendi istediklerini yapma ve ispatlama yolunu tercih etmektedir.

2 Yaş Sendromu Sebepleri Nelerdir?

Çocukların 2 yaş sendromu dönemlerinde bebeklik sayfasının kapanıp bireyselleşme başladığı için bazı unsurlara dikkat edilmelidir. Psikolojik danışmanların ve pedagogların yaptıkları araştırmalarda 2 yaş sendromu yaklaşım geliştirirken bazı sebepler de göz önünde bulundurulmaktadır. Örneğin yapılan araştırmalar, çocuklarda yürüme eylemi ile 2 yaş sendromu arasındaki bağı ortaya çıkarmıştır. Ortalama 1 yaşından sonra kimsenin yardımı olmadan ayakta kalabilen ve böylelikle ilk adımlarını atarak yürümeyi öğrenen bebeklerde önemli bir baraj geçilmiştir. Artık kendi başına yürüyebilecek ve istediği her yere gidebilecek algısı gelişen bebeklerin 2 yaş sendromu başlamaktadır.

Yürüme eyleminin gerçekleştirilmesi sonucu bebeklerde 2 yaş sendromu belirtileri görülmeye başlayacaktır. Bebeklik dönemini sonlandırıp çocukluk dönemini başlatan bu süreçte bebekte bağımsızlık duygusunun yoğun bir şekilde hissedilmesi sağlanmaktadır. Araştırma, çevreyi keşfetme ve eşyaları karıştırma davranışları, 2 yaş sendromu yaşayan çocukların bu dönemdeki merak duyguları ile beslenmektedir. Bu davranışlar doğru kontrol altına alındığında çocukların hayata dair bilgi edinip deneyim kazanmaları da kolaylaşmaktadır. Aksi  halde 2 yaş sendromu uyku sorunu gibi problemler de ortaya çıkabilmektedir.

Çocuklarda 2 Yaş Sendromu Nasıl Anlaşılır?

Anne ve babalar, çocuklarının 2 yaş sendromu yaşayıp yaşamadıklarını anlama konusunda bazı ciddi problemler yaşayabilmektedir. Öncelikle “2 yaş sendromunda ne yapılmalı?” sorusunun yanıtını arayan anne ve babalar için, çocuklarının bu dönemde olup olmadığının gözlemlenerek anlaşılması ve tespit edilmesi gerekmektedir. Pedagoglar tarafından tespit edilen ve genellikle pek çok çocukta ortak olarak görülen 2 yaş sendromu belirtileri şunlardan oluşmaktadır:

  • Çocuklarda artan keşfetme duygusu
  • Bağımsız davranışlarda görülen artış
  • Kendi başına hareket etme isteği
  • Doğru ya da yanlış düşünmeden verilen bağımsız kararlar
  • Anne ve baba ile sık sık inatlaşmak
  • Anne ve babanın sözlerine karşı mücadele
  • Özgür hareket etmeğinde görülen artış
  • Saatlerce süren ağlamalar
  • Kendini yerden yere atma hareketleri
  • Karşısında gördüğü eşyayı aşırı isteme halleri
  • İtiraz ve reddetme davranışı
  • Uyku düzeni, beslenme ve kişisel bakım konusunda zıt hareketler
  • Yemek saatinde yemek yememe inatlaşması

Görüldüğü üzere 2 yaş sendromu yaşayan çocuklarda hemen hemen ortak olarak görülen problemler başlıca bunlardan oluşmaktadır. Örneğin 2 yaş sendromu döneminde olan çocuklar, karınları aç olsalar bile anne ve babaları ile zıtlaşmak için yemek yememeyi tercih edebilirler. Bu tür durumlarda anne ve babaların pedagogların tavsiye ettiği şekilde çocuklarına karşı pozitif bir yaklaşım benimsemeleri çok önemlidir.

2 Yaş Sendromunda Yapılması Gereken Görevler

Çocuklar başta annelerine karşı inatlaşma ve zıtlaşma hareketlerine eğilim gösterdiği 2 yaş sendromu döneminde hassas bir yapıda olmaktadır. Bu yüzden 2 yaş sendromu yaşayan anneler, kendi üzerine düşen görevleri hassasiyetle ve bilinçli bir şekilde yerine getirmek durumundadır. Çocuğunda 2 yaş sendromu belirtileri gören anne ve babalar ilk olarak bu davranışların dönemsel bir tutum olduğunu ve çocukların uzun süreli bu davranışları benimsemeyeceklerini bilmeleri önemlidir. Bu dönemi tespit eden ebeveynlerin görev ve sorumluluklarını şu şekilde sıralamak mümkündür:

  • Dikkatli ve soğukkanlı hareket etmek
  • Bu dönemin geçici olduğunu kavramak
  • Çocuğu kendine karşı rakip görmemek
  • İnatlaşan çocukla inatlık yarışına girmemek
  • Çocuğun yaptığı eylem kendisine ve çevresine zarar vermiyorsa kendi haline bırakmak
  • Onunla aynı fikirde olduğunu sık sık belirtmek
  • Çocuğun dikkatini farklı yönlere çekip oyalamak
  • Çocuğun inat ettiği şeyi kısa süre sonra unutacağını iyi bilmek
  • Şiddetli inatlaşmalarda çocukları farklı şeyler ile kandırıp inatlaşmasını geçiştirmek
  • Çocuğun hoşlandığı ve ilgi alanlarının olduğu noktalara yoğunlaşmak

Bu dönemin geçici olduğunu bilerek buna göre pozisyon almak anne ve babaların çocuklarında tespit ettikleri 2 yaş sendromu problemlerini en aza indirgeme konusunda faydalı sonuçlar ortaya koymaktadır. Böylelikle çocukların daha sağlıklı bir 2 yaş sendromu sürecinden geçmeleri sağlanabilmektedir. Ayrıca bu dönem anne ve babaların da kendilerini daha rahat hissedecekleri ve çocukları ile inatlaşmadan sorunların üstesinden gelebilecekleri bir dönem olacağı için kolaylık sağlayacaktır.

2 Yaş Sendromu İçin Önemli Tavsiyeler

Küçük yaşlardaki çocukların kendine ve çevrelerine zarar vermemek koşuluyla çevrelerini keşfedip istediklerini yapmalarına izin verilmelidir. Çevrelerini karıştıran ve deneyimler kazanan çocuklar hem fiziksel hem zihinsel hem de özgüven açısından hayata daha iyi ve başarılı bir şekilde hazırlanacaktır. Bu sebeple 2 yaş sendromunda tavsiyeler konusunda anne ve babalara büyük görevler düşmektedir. Bu dönemdeki temel davranış kalıbı “çocukla çocuk olmamak” mottosu üzerine olmalıdır. Dolayısıyla çocukların 2 yaş sendromu dönemlerinin geçici olduğunun bilincinde hareket edilmesi anne ve babaların kendi ruhsal sağlıkları açısından da pozitif yansımalar ortaya koyacaktır.

Tavsiye konusunda anne ve babaların dikkat etmeleri gereken bir diğer konuda çocuğa bazı durumlarda “Dikkatli ol”, “Koşma, yapma, atlama” gibi komutlar vermek yerine gerekli güvenlik önlemlerini alarak çocuğun bu eylemleri yapmasını sağlamaktır. Örneğin yemek masası karıştırmak isteyen bir çocuğu engellemek yerine önüne plastik tabak verip biraz yemek koyarak karıştırmasını desteklemek faydalıdır. Kendine zarar vermeyecek şekilde yapılan hareketlerde 2 yaş sendromu yaşayan çocuğu desteklemek ve deneyimler kazanmasını sağlamak oldukça önemlidir.